İçindekiler
Öğretmen okulu olarak başladı, şimdi 37 bin öğrencisi var
Gazi Üniversitesi, 1926’da Atatürk’ün talimatıyla kuruldu. Ama başlangıç noktası bugünkü üniversiteyle pek ilgisi olmayan bir şey: Konya’da açılan “Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü.” Amaç tek: cumhuriyetin ihtiyaç duyduğu öğretmenleri yetiştirmek.
1929’da “Gazi” adı başa getirildi, isim “Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü” oldu. Aynı yıl Ankara’daki bina tamamlanarak okul taşındı. O binanın mimarı Mimar Kemaleddin, Birinci Ulusal Mimarlık akımının öncüsü; yapı bugün Gazi Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılıyor ve tescilli tarihi yapı. Cumhuriyetin kuruluş dönemine ait taşların üzerinde yükselen bir üniversite bu.
Sonraki elli yıl isim değişiklikleri ve kademeli büyümeyle geçti. 1947’de Eğitim Enstitüsü, 1976’da Gazi Eğitim Enstitüsü, 1980’de Gazi Yüksek Öğretmen Okulu. Asıl dönüşüm 1982’de geldi.
1982: Tek bir çatı altında beş ayrı kurum
YÖK reformuyla birlikte Gazi Üniversitesi, bir öğretmen okulundan kapsamlı bir üniversiteye dönüştü. Ankara’daki birkaç köklü kurum tek çatı altında toplandı: Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi, Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi, Ankara Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulu ve Ankara Yüksek Teknik Öğretmen Okulu bunların başında geliyor. Bu akademilerin kökü ayrı ayrı 1960’lara, bazılarının daha öncesine uzanıyor.
Yani Gazi Üniversitesi, 1982’den önce bağımsız kurumlardı; birleşerek bugünkü üniversiteyi oluşturdular. Mezun ağı bu yüzden bu kadar geniş ve bu kadar çeşitli: hukuk, mühendislik, tıp, eğitim, iktisat, sanat, spor hepsi aynı çatı altında birikmişti.
2018: Gazi’den AHBVÜ ayrıldı
2018’de üniversite yeniden ikiye bölündü. Hukuk, İktisadi ve İdari Bilimler, Edebiyat, İletişim gibi sosyal bilimler ağırlıklı fakülteler ayrılarak Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ni oluşturdu. Gazi öğrencileri #üniversitemedokunma etiketiyle sosyal medyada bu bölünmeye itiraz etti; tartışma gerçekti.
Sonuçta Gazi’de kalan profil daha teknik ve sağlık ağırlıklı hale geldi: eğitim, tıp, diş hekimliği, eczacılık, fen, mühendislik, teknoloji, mimarlık, spor bilimleri. Sosyal bilimler ve hukuk büyük ölçüde karşıya geçti.
Mevcut yapı
12 fakülte, 1 yüksekokul, 3 meslek yüksekokulu, 5 enstitü, 35 araştırma merkezi. Yaklaşık 37.000 öğrenci, 4.366 akademik personel. Ana kampüs Beşevler, üniversite Ankara’ya yayılmış birden fazla yerleşkeyle çalışıyor.
Fakülte profili: Eğitim, Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Sağlık Bilimleri, Fen, Mühendislik, Teknoloji, Mimarlık, Spor Bilimleri, Uygulamalı Bilimler. AHBVÜ ayrılınca boşalan yerin bir kısmı yeni fakültelerle dolduruldu.
Nasıl bir üniversite?
Köklü, büyük, karma bir devlet üniversitesi. Eğitim alanındaki kökü 1926’ya uzanıyor; bu, Ankara’da Gazi mezunu öğretmenlerle dolu bir eğitim sistemi anlamına geliyor. Mühendislik ve sağlık alanlarında araştırma çıktısı güçlü.
2018 bölünmesi kurumsal kimliği kısmen karıştırdı. “Gazi mezunu” demek artık hangi dönemden, hangi fakülteden mezun olunduğuna bağlı olarak farklı şeyler ifade edebiliyor. Bölünmeden önce mezun olanların diploması tek bir Gazi’yi gösteriyor; sonrasında bölünerek oluşan iki ayrı kurum var.
Dünya sıralaması
EduRank 2026’da Türkiye 7., dünya 738. QS sıralamasında Türkiye’de ilk 1000’e giren on Türk üniversitesinden biri. Mühendislik alanında QS 2025’te dünya 400-450 bandında, küresel ilk 500 içinde. Eğitim alanında dünya 100 civarında. THE, URAP ve US News’te de listeleniyor; 26 farklı sıralamada yer alıyor.
Kısaca: Türkiye’nin üst sıra devlet üniversiteleri arasında, teknik alanlarda özellikle güçlü.
Öğrenci toplulukları
37.000 öğrencili büyük bir kampüste topluluğun mekanizması basit: topluluk sayısı çok, gerçekten işleyeni az, kalabalıkta kaybolmak kolay. Mühendislik ve spor fakülteleri bu tür üniversitelerde en aktif toplulukları barındırıyor; eğitim fakültesinin öğretmenlik pratikleri de ayrıca bir yapı oluşturuyor.
Genel öneri değişmiyor: oryantasyonda her standa yazıl, birkaç etkinliğe git, birini seç.
Ünlü mezunlar: bir sınıftan üç farklı kariyer
Gazi İİBF’den — teknik olarak Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nden 1971 mezunu — üç isim çıktı ki üçü aynı sınıf arkadaşı: Devlet Bahçeli (MHP Genel Başkanı, eski Başbakan Yardımcısı), Kemal Kılıçdaroğlu (CHP Genel Başkanı, 2023 Cumhurbaşkanı adayı) ve Erman Toroğlu (eski hakem, spor yorumcusu). Türk siyasetinin iki rakip lideri aynı yılda aynı sınıfta oturmuş. Buna benzer bir tesadüfü başka üniversitede bulmak zor.
Diğer mezunlardan birkaçı: Şair Fakir Baykurt ve İlhan Berk eğitim fakültesi geleneğinden; Melih Gökçek gazetecilik bölümünden; MANGA’nın solisti Ferman Akgül müzik bölümünden; halterde Naim Süleymanoğlu ve Nurcan Taylan spor bilimleri kökenli. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da İİBF mezunları arasında.
Liste bu kadar uzun olduğunda bir gözlem kaçınılmaz: 1982 öncesinden gelen mezunlar teknik olarak birleşen akademilerin öğrencisiydi. “Gazi mezunu” tanımı Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’ni de kapsıyor; bu bazen kaynaklarda karışıklığa yol açıyor.
Yorum Yaz